Đau dạ dày theo Đông y: chứng vị quản thống

Dạ dày khó chịu vì đâu?

Theo y học hiện đại, đau dạ dày có thể do nhiều nguyên nhân: vi khuẩn HP, dạ dày tiết nhiều axit, căng thẳng kéo dài, ăn uống thất thường, hoặc dùng một số thuốc giảm đau, chống viêm trong thời gian dài.

Đông y gọi là chứng vị quản thống

"Vị quản" là vùng thượng vị, nơi dạ dày nằm; "thống" nghĩa là đau. Trong Đông y, dạ dày (vị) luôn đi cùng tỳ, nên chuyện ăn uống, tiêu hóa được nhìn chung trong mối quan hệ tỳ vị. Thầy thuốc thường phân biệt ba thể hay gặp:

Ba thể thường gặp

Tỳ vị hư hàn: Đau âm ỉ, dai dẳng vùng thượng vị, đầy bụng, sợ lạnh, tay chân lạnh. Chườm ấm hoặc xoa bụng thấy dễ chịu hơn.
Can khí phạm vị: Đau tức lan hai bên sườn, bụng chướng, hay ợ, ợ chua, thường kèm tâm trạng dễ cáu gắt, khó chịu.
Vị âm hư: Đau âm ỉ, miệng khô, chán ăn, hay táo bón.

Mỗi thể có hướng chăm sóc khác nhau, vì vậy cần thầy thuốc thăm khám, xác định đúng thể trước khi dùng bất kỳ bài thuốc nào.

Thói quen nên giữ mỗi ngày

Ăn đúng giờ, không bỏ bữa, ưu tiên đồ ăn chín, ấm, dễ tiêu.
Hạn chế đồ chua, cay nóng, đồ chế biến sẵn, rượu bia và chất kích thích.
Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, giữ tinh thần thư thái.
Không tự ý dùng thuốc giảm đau, chống viêm trong thời gian dài.

Khi nào cần đi khám?

Khi đau kéo dài, đau dữ dội, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, anh chị cần đến cơ sở y tế ngay. Viêm loét dạ dày để lâu có thể gây biến chứng như xuất huyết, thủng dạ dày, hẹp môn vị.

Thảo mộc trong bữa ăn người Việt

Gừng, lá lốt, tía tô, nghệ là những gia vị quen thuộc trong căn bếp Việt, vừa làm món ăn thơm ngon, vừa được ông bà ta dùng cho cảm giác ấm bụng sau bữa. Một tách trà thảo mộc ấm có thể là thói quen dễ chịu, nhưng không thay thế việc thăm khám khi dạ dày có vấn đề.

Sản phẩm liên quan Trà Thanh Thể Bài trà phối sơn tra, gừng, nghệ vàng, lá lốt, tía tô theo kinh nghiệm dân gian. Xem chi tiết →